مدیرکل دفتر آموزش عالی غیردولتی و غیرانتفاعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با بیان اینکه سوال بسیاری از افرادی که به حضور در چنین دوره‌‌هایی تمایل دارند این است که چگونه می‌توان مؤسسات معتبر و غیرمعتبر را از هم تشخیص داد و با اطمینان در دوره‌های آموزشی موردنظر شرکت کرد؟ توضیحاتی ارائه کرد.
وی در تشریح روند دریافت مجوز برای تأسیس یک مؤسسه آموزش عالی، گفت: نخست در زمینه نیازسنجی یک پایش استانی و یک پایش کشوری داریم که در هر استان چه تعداد مؤسسه مشغول فعالیت هستند و در چه زمینه‌هایی فعالیت می‌کنند و در این مورد بر اساس سند آمایش آموزش عالی عمل می‌کنیم، زیرا نوع فعالیت و نیازهای هر استان با مناطق دیگر متفاوت است. افرادی که درخواست تأسیس مؤسسه می‌دهند، پس از بررسی‌های لازم و در صورت دارا بودن همه شرایط اولیه، تأییدیه مقدماتی را انجام می‌دهیم. در ادامه از مؤسسه می‌خواهیم مجموعه‌ای از اسناد و مدارک مورد نیاز را ارائه دهند که این مدارک باید ویژگی‌ها و شرایطی که در قانون لحاظ شده را دارا باشند. مرحله بعد از اخذ مدارک، گزینش درخواست‌کنندگان و تأیید صلاحیت از سوی مراجع قانونی است.
مدیرکل دفتر آموزش عالی غیردولتی وزارت علوم افزود: پس از تأییدهای اولیه، درخواست را به شورای گسترش آموزش عالی وزارتخانه ارسال و مجوز اصولی را دریافت می‌کنیم. پس از این مرحله، درخواست‌کننده باید مکان و امکانات خود را معرفی کند تا پس از بازدید و تأیید دارا بودن شرایط لازم، مجوز قطعی را از شورای گسترش اخذ کند. افراد پس از دریافت مجوز باید نام مؤسسه خود را پس از تأیید در اداره کل ثبت شرکت‌ها، ثبت کنند. لازم به ذکر است که به هر مؤسسه براساس نوع فعالیتش مجوز برگزاری دوره داده می‌شود و در ابتدای فعالیت نیز تعداد دوره‌هایی که به مؤسسه اجازه برگزاری آن‌ها داده می‌شود، محدود است.
به گفته وی، همراه با درخواست دوره، مؤسسه باید یک پروپوزال شامل اهداف و نتیجه موردنظر برای برگزاری دوره و همچنین معرفی استاد متخصص و صاحب صلاحیت جهت تدریس دوره درخواستی را ارائه دهد. پس از بررسی کارشناسی و تأیید به شرط اینکه نام دوره با یک دوره مقطع‌دار همپوشانی نداشته باشد، با برگزای دوره موافقت می‌شود. از این رو بر مؤسسات آموزش عالی زیر نظر وزارت علوم چه پیش از تأسیس و چه در حین برگزاری کارگاه‌ها نظارت کافی صورت می‌پذیرد تا مخاطبان از استاندارد بودن کیفیت دوره‌ها اطمینان یابند.
دکتر شمیرانی در پاسخ به این پرسش که «افرادی که قصد شرکت در یک دوره آموزشی را دارند، چگونه می‌توانند بین مؤسسات دارای مجوز معتبر که مدارک آنان مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و همچنین قابل ترجمه رسمی است و مؤسسات غیرمجاز که مدعی ارائه مدرک مورد تأیید وزارت علوم با قابلیت ترجمه رسمی هستند، تشخیص دهند؟»، بیان کرد: یکی از راه‌های تشخیص، مراجعه به سایت وزارت علوم است که در بخش دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها منوی مؤسسات آموزش عالی آزاد، اسامی تمامی مؤسسات دارای مجوز درج شده (https://ngp.msrt.ir/fa/grid/277) و راه‌اندازی آن بازخورد خوبی نیز داشته است. افراد با بررسی اسامی مؤسسات مجاز می‌توانند با اطمینان نسبت به ثبت‌نام در دوره اقدام کنند. قابل ذکر است اطلاعات مؤسسات در حال به روزرسانی است.
وی ادامه داد: از آنجایی که انجمن‌های علمی، مراکز و مؤسسات متفرقه‌ای که بدون اخذ مجوز از معاونت آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری اقدام به برگزاری دوره‌های آموزشی می‌نمایند و ادعای اعطای مدرک و گواهی‌نامه پایان دوره مورد تأیید وزارت علوم که قابلیت ترجمه رسمی دارند، می¬نمایند و همچنین با توجه به این نکته که طی سال‌های گذشته ما کنترل خیلی دقیقی روی گواهی نامه صادرشده از سوی مؤسسات نداشتیم، در این راستا دو سال پیش، سامانه «vohec» ( www.vohec.ir ) راه‌اندازی شد.
دکتر شمیرانی خاطرنشان کرد: در این سامانه علاوه بر فهرست اسامی مؤسسات دارای مجوز، برای افرادی که در دوره‌های برگزار شده توسط مؤسسات آموزش عالی آزاد شرکت کرده و گواهی‌نامه پایان دوره دریافت نموده‌اند امکان استعلام صحت مدرک پایان دوره‌ای که شرکت کرده‌اند وجود دارد. برای شرکت‌کنندگان در دوره‌های مؤسسات آموزش عالی با دریافت مدارک لازم یک کُدشناسه صادر می‌شود که با این کُد در دوره شرکت می‌کنند. گواهی نامه‌هایی که پس از پایان دوره از سوی مؤسسات صادر می‌شوند نیز دارای کاغذ مخصوص و هولوگرام و چاپ مخفی امنیتی(UV)هستند که از یک سو امکان جعل آن وجود ندارد و از سویی دیگر با گواهی نامه‌های صادره از سایر مراکز مدعی و تقلبی به وضوح قابل تشخیص هستند. به علاوه دانش‌پذیر پس از دریافت گواهی پایان دوره، اگر مدرکش معتبر باشد با وارد کردن شماره سریال گواهینامه، تصویری از عین گواهینامه فرد در سامانه vohec وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نمایش داده می‌شود. مؤسسات غیرمجاز و مراکز متعدد مدعی برگزاری دوره‌های معتبر از وزارت علوم، چنین گواهی نامه‌ای ندارند. ضمناً درخصوص ترجمه رسمی مدارک، کلیه مدارکی که از سوی این وزارتخانه صادر می‌گردد قابل ترجمه رسمی و تأیید از سوی وزارت دادگستری و وزارت خارجه است.
مدیرکل دفتر آموزش عالی غیردولتی وزارت علوم، تأکید کرد: افراد قبل از ثبت‌نام در یک دوره، حتماً باید از طریق سایت وزارت علوم یا تماس با تلفن مستقیم ۸۲۲۳۳۸۸۱ نسبت به معتبر بودن یا معتبر نبودن مؤسسه، اطمینان حاصل کنند. شمیرانی همچنین گفت: در برخی مؤسسات دوره‌هایی بخصوص با نام DBA و MBA برگزار و این طور تبلیغ می‌شود که این دوره‌ها معادل مدرک کارشناسی ارشد و دکترا هستند، درحالی‌که اینگونه نیست. اصولاً دوره‌های آموزش عالی آزاد، دوره‌های کوتاه‌مدت و حرفه‌ای هستند که پایان آن‌ها منجر به دریافت مدرک مقطع دار آموزش عالی( کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری) نمی‌شود. مدت این دوره‌ها نیز بین ۴ تا ۴۰۰ ساعت متغیر است. یک نکته قابل ذکر درباره گواهی نامه‌های پایان دوره همه مؤسسات نیز این است که نباید در آن‌ها ترم و معدل درج شود.
وی با اشاره به برخورد قانونی با تخلفات در زمینه برخورد با مؤسسات غیرمجاز و دوره‌های غیرمعتبر نیز اظهار کرد: در وزارت علوم، مرکزی با عنوان نظارت، ارزیابی و تضمین کیفیت و دفتر حقوقی وجود دارد که در صورت دریافت گزارشات تخلف، موارد را به این دو واحد ارجاع می‌دهیم و آنها براساس مدارک و مستندات و نوع جُرم صورت گرفته، از طریق مراجع قانونی نسبت به پلمپ مراکز متخلف اقدام می‌کنند.